İş Seyahatlerinde Karşılaşacağınız Terimler ve Kısaltmalar

İş seyahati dünyasında biraz zaman geçirirseniz, kısa sürede çeşitli jargon ve kısaltmalarla karşılaşacağınızı fark edeceksiniz. TMC, BSP, GDS gibi terimler bunlardan bazıları.

İster sektöre yeni başlamış olun, ister tecrübeli bir profesyonel olun, bu rehberi yanınızda bulundurarak sektör jargonunun karmaşıklığını kolayca aşabilirsiniz.

Otellerin odaların satış fiyatını ölçmek için kullandıkları bir metriktir. Oda geliri / satılan oda sayısı olarak hesaplanır. Örneğin, bir otel gecede 100 oda sattığında ve oda geliri 15.000 dolar ise, otelin ADR’si 150 dolardır. ADR bazen ortalama oda oranı (ARR – Average Room Rate) olarak da adlandırılır.

Bir agregatör, havayolları, oteller, araç kiralama şirketleri ve diğer seyahat satıcıları da dahil olmak üzere çeşitli kaynaklardan içerik toplayan bir platformdur. Kurumsal seyahat endüstrisinde tanınmış bir toplayıcı olan Travelfusion, TMC’lere, çevrimiçi rezervasyon sistemlerine ve diğer seyahat hizmet sağlayıcılarına, kendi rezervasyon ve rezervasyon sistemlerine özellikle düşük maliyetli taşıyıcıları entegre etmelerini sağlayan API’lar sunar.

Ek hizmetler, uçak bileti fiyatına dahil olmayan, ekstra olarak satın alabileceğiniz havayolu ürünleri veya hizmetleridir. Lounge erişimi, bagaj kontrolü, öncelikli biniş ve uçuşta yemek hizmetleri bunlara örnek olarak gösterilebilir. Taşıyıcılar, ek hizmetleri gelir yaratma fırsatları olarak görür ve bunları uçak biletleriyle birlikte satmak ister. Benzer şekilde, kurumsal çalışanlar için iş seyahati avantajı olarak bu ek hizmetleri güvence altına almak ister. Yeni Dağıtım Yeteneği’nin (NDC) önemli bir avantajı, ek hizmetleri ve uçak biletlerini birlikte kolayca satın alabilmenizdir.

Bir uygulama programlama arayüzü (API), farklı yazılım programlarının birbiriyle iletişim kurmasını sağlar. Örneğin, ITB Travel Kurumsal Seyahat Rezervasyon Sistemi’nde seyahatlerinizde ihtiyacınız olabilecek ürünler API bağlantıları aracılığıyla tek sistemde toplanmıştır ve böylece başka sistemlere geçmeden, tek sistem üzerinden tüm seyahatiniz elinizin altında.

Havayolları Raporlama Kurumu (ARC), Amerika Birleşik Devletleri’nde havayolları ve ABD merkezli seyahat acenteleri arasındaki bilet satışları ve işlemleri düzenleyen bir şirkettir. ARC, seyahat acentelerine, seyahat yönetim şirketlerine ve kurumsal seyahat departmanlarına akreditasyon sağlar, bu da onlara dünya çapında 200’den fazla havayolundan hava biletleri çıkarma yetkisi verir. Şirket ayrıca havayolu işlem verilerini toplar ve acentelere veri analizi ve profesyonel eğitim gibi ek hizmetler sunar. ARC, dokuz büyük havayolu tarafından sahip olunmaktadır.

En iyi müsait fiyat (BAR), belirli bir tarihte bir otel odası için en düşük sınırlama içermeyen fiyatı tanımlar. Dinamik otel indirimleri veya oranları, BAR’dan yüzde olarak hesaplanır. Örneğin, bir şirket BAR üzerinden yüzde 20 indirim pazarlık yapmışsa ve verilen gün için BAR 150 dolar ise, ödenmesi gereken fiyat 120 dolar olmalıdır.

Temel ücret, vergiler, ücretler ve ek ödemeler hariç bir havayolu biletinin fiyatıdır. Bazı temel ücretler belirli olanakları standart olarak içerir. Örneğin, tam hizmet veren bir taşıyıcı ile uluslararası ekonomi tarifesi, genellikle bagaj kontrolü, yemek servisi ve koltuk seçimi içerir. Aynı uluslararası yolculuk için temel ekonomi tarifesi veya düşük maliyetli taşıyıcı tarifesi sadece bilet maliyetini ve kabin çantasını kapsar. İmkanlar için fazla ödeme yapmamak için temel ücretleri anlamak önemlidir.

Faturalama ve ödeme planı (BSP), Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından seyahat acenteleri ve havayolları arasında bir ödeme ve veri aracısı olarak hareket etmek üzere oluşturulmuş küresel bir elektronik sistemdir. Her TMC’nin her müşteri işlemi için her havayolu ile doğrudan çalışması yerine, BSP ödemeleri konsolide eder ve hangi tarafın ödeme yapması veya ödeme alması gerektiğini takip eder. BSP, havayollarının finansal kontrolünü ve nakit akışını iyileştirir, TMC’ler ve havayolları için ödeme sürecini basitleştirir.

Bir merkezi rezervasyon sistemi (CRS), oteller tarafından sahip olunan, kiralanmış veya lisanslanmış bir platformdur ve tüm mülkler için rezervasyonları tek, birleşik bir veritabanı üzerinden işler. CRS, bazı otel zincirleri tarafından küresel rezervasyon sistemleri (GRS) olarak adlandırılır ve bir otel şirketinin “beyni” olarak kabul edilir; envanter ve fiyat bilgilerini çeşitli diğer dahili sistemler ve satış kanallarına, GDS’ler, OTA’lar ve metasearch motorları da dahil olmak üzere dağıtır.

Bir codeshare, bir havayolu şirketinin başka bir taşıyıcı tarafından işletilen uçuşlarda koltuk pazarlamasını ve satışını yapmasını sağlayan iki veya daha fazla havayolu arasındaki bir anlaşmadır. Örneğin, Türk Hava Yolları ile rezervasyon yaptırdığınız bir uçuşla İstanbul Havalimanı’ndan Londra Heathrow’a British Airways tarafından işletilen bir uçuşla seyahat edebilirsiniz. Codeshare, yolcuların tek bir seyahat programında birden fazla taşıyıcıdan uçuşları birleştirmesine olanak tanır.

Sürekli Fiyatlandırma (Continuous Pricing)

Sürekli fiyatlandırma, havayolu şirketleri arasında NDC tarafından desteklenen nispeten yeni bir uygulamadır. Geleneksel havayolu fiyatlandırması, GDS EDIFACT veri standardı tarafından kullanılan alfabenin 26 harfini kullanan ve bu harfleri belirli fiyat noktalarında sınıflandıran bir sistemle sınırlıdır. Havayolları, her sınıfı belirli bir fiyat noktasında belirler ve tarihsel olarak, bu sınıflar arasında bir fiyat belirleme yolu olmamıştır. NDC destekli sürekli fiyatlandırma, havayollarına müşterilerden beklentilerine göre fiyatlandırma yapma konusunda daha fazla esneklik sağlar.

Bir doğrudan bağlantı, bir tedarikçi ile bir TMC veya diğer seyahat hizmet sağlayıcısı arasında, GDS gibi üçüncü taraf bir aracının dahil olmadığı bir teknik bağlantıdır. Doğrudan bağlantılar, kurumların ve TMC’lerin NDC’yi benimsemesi ve daha büyük esneklik, daha fazla seçenek ve gelişmiş içerik görünürlüğü için eski sistemleri anlatması için popüler bir yol olarak ortaya çıkmaktadır.

Seyahat dağıtımında sonuç önyargısı, arama sonuçlarında belirli uçuş, otel, kiralık araba veya tren seçeneklerini mali kazanç için diğerlerinden önce gösterme uygulamasıdır. Örneğin, seyahat yönetim şirketleri ve çevrimiçi seyahat acenteleri, yüksek komisyon ücretleri ödeyen seyahat sağlayıcıları arama sonuçlarında öne çıkarır. Küresel dağıtım sistemleri de sonuç önyargısını uygular ve acenta masaüstü ekranlarında teşvik ücretleri ödeyen seyahat sağlayıcılarını ödemeyenlerin önüne koyar.

EMD, havacılık endüstrisi tarafından seyahatle ilgili hizmetleri yerine getirmek için kullanılan standart bir belgedir. EMD’ler, seyahat acentelerinin GDS aracılığıyla ek hizmetleri satmasını ve müşterilere havayolu hizmet ücretlerini aktarmasını sağlar ve aynı zamanda havayolları arasında ödeme kolaylığı sağlar. IATA, bilet dışı satış ve işlemleri elektronik olarak belgelemek için EMD standardını oluşturdu. EMD’ler, miscellaneous charges orders (MCO) ve diğer eski ve verimsiz kağıt belgelerin yerini alır.

Ücret kuralları, bir biletin maliyetini ve sınırlamalarını belirler. Ücret kurallarına örnek olarak bir biletin iadesinin olup olmaması, bir yolcunun gidiş veya dönüş tarihlerini değiştirirken bir ceza ödeyip ödemeyeceği veya bir yolcuya kabin çantası izni verilip verilmeyeceği gibi konuları sayabiliriz. Ücret kuralları çok karmaşık olabilir ve bazıları kurumlar için mantıklı olmayabilir. Seyahat yöneticileri, ücret kurallarının çok kısıtlayıcı olduğu bazı biletleri, örneğin temel ekonomiyi, rezerve edilmesini yasaklayabilir.

Ödeme şekli (FOP), hizmetler için ödeme yapmak için kullanılan yöntemi tanımlar, örneğin kurumsal kartlar, kişisel kredi kartları ve sanal kartlar. Bir şirketin seyahat politikası veya bir seyahat sağlayıcısı, bireylerin seyahat satın almak için birden fazla FOP kullanmasına izin verebilir. Örneğin, bir yolcu uçuşu kurumsal kartıyla rezerve edebilir ancak ardından yolculuğunu daha konforlu hale getirmek için koltuk yükseltmeleri veya ek hizmetler için kişisel kartını kullanabilir.

Sık uçan yolcu programı (FFP), yolcuları bir havayolu veya ortaklarıyla uçmak için ödüllendiren bir sadakat programıdır. FFP’ler, yolcuların puan veya mil biriktirmesine ve bunları ücretsiz uçuşlar veya koltuk yükseltmeleri, lounge erişimi ve öncelikli biniş gibi diğer faydalar için kullanmasına olanak tanır. Sık iş seyahatine çıkan yolcular, FFP’lerin sunduğu faydaları değerlendirir. Ancak, bu programlar, yolcuların hava mil kazanmak yerine şirket politikalarına uymaları gerektiği durumlarda politika ihlallerine ve artan maliyetlere yol açabilir.

Küresel dağıtım sistemi (GDS), TMC’lerin ve diğer sağlayıcıların uçuş, otel ve araba kiralama ücret bilgilerine erişmek ve seyahatleri rezerve etmek ve yönetmek için kullandıkları dijital bir sistemdir. Büyük GDS’ler arasında Sabre, Amadeus, Travelport ve Travelsky yer alır. GDS’ler, kullanıcılara tek bir merkezi noktadan geniş bir seyahat envanteri ve içeriğe erişim sağlar. Geleneksel GDS’ler, EDIFACT (Yönetim, Ticaret ve Taşımacılık için Elektronik Veri Değişimi) kodlarını kullanır ve acenteler, klavye komutları kullanarak bunlara gezinir.

Bir grup rezervasyonu, birden fazla kişinin aynı varış noktasına birlikte seyahat etmesi veya aynı otelde konaklaması için yapılan bir rezervasyondur. Çoğu havayolu, otel ve demiryolu sağlayıcısı, bir grubun en az 10 kişiden oluştuğunu tanımlar. Seyahat sağlayıcıları genellikle grup rezervasyonlarını geçici iş seyahatlerinden ayrı olarak takip eder, ancak bu rezervasyonlar sağlayıcının sınıflandırmasına bağlı olarak MICE kategorisine dahil edilebilir. Tedarikçiler, grup rezervasyonları için bazı indirimler sağlayabilir.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), havacılık endüstrisi ticari standartlarını belirleyen, güvenlik uygulamaları oluşturan ve dünya çapında havayollarına hizmet ve destek sunan bir ticaret birliğidir. Seyahat acentelerine, TMC’lere akreditasyon sağlar, bu da bu kuruluşlara bilet kesme, IATA’nın BSP’sine erişme ve özel teklifler ve faydaların keyfini çıkarma yetkisi verir.

Düşük maliyetli taşıyıcılar (LCC’ler), standart olarak düşük hizmetli temel ücretler sunan havayollarıdır. Genellikle bütçe veya ekstrasız havayolları olarak adlandırılan LCC’ler, tipik olarak kısa mesafe rotalarına hizmet verir ve içecekler, bagaj ve bilet esnekliği gibi olanaklar için ek ücretler alır. LCC’ler tam hizmet sunan konforları eksik olsa da, belirli rotalarda iş seyahati için popüler olabilir. Birçok LCC, GDS aracılığıyla erişilemez ve bunun yerine doğrudan bağlantılar veya tedarikçiler aracılığıyla erişilmesi gerekir.

Metasearch platformları, diğer arama motorlarından toplanan seyahat içerik seçeneklerini birleştirir ve gösterir. Metasearch, mümkün olan en geniş yelpazedeki seçeneklerin kolayca karşılaştırılmasını sağlar. Kayak ve Skyscanner gibi seyahat metasearch siteleri, sizinle doğrudan rezervasyon yapmanıza izin vermez; bunun yerine sizi, uçuş, otel, tren veya kiralık araba teklifinin kaynağı olan seyahat sağlayıcısına veya üçüncü tarafa yönlendirir.